Legalizacja pobytu

Legalizacja pobytu to proces, w którym cudzoziemiec uzyskuje prawo do legalnego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Karta pobytu jest kluczowym dokumentem, który potwierdza to zezwolenie. Nie jest jedynie dowodem tożsamości, ale również oficjalnym potwierdzeniem, że posiadasz prawo do przebywania na terenie Polski na określony czas i w określonym celu. Dzięki niej możesz swobodnie podróżować w obrębie strefy Schengen oraz weryfikować swój status pobytowy wobec wszelkich organów administracji państwowej i podmiotów prywatnych.

Laut oferuje kompleksowe wsparcie w procedurach związanych z legalizacją pobytu w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem procesu ubiegania się o kartę pobytu. Nasze usługi mają na celu uproszczenie i usprawnienie tego złożonego procesu, prowadząc Cię przez każdy etap w oparciu o aktualne i oficjalne przepisy.

Rodzaje legalizacji pobytu

Wyróżniamy kilka rodzajów zezwoleń na pobyt, które są ściśle powiązane z celem i czasem pobytu w Polsce:

1. Zezwolenie na pobyt czasowy (karta pobytu czasowego)

Jest to najczęstsza forma legalizacji pobytu dla cudzoziemców, którzy zamierzają przebywać w Polsce dłużej niż 90 dni. Laut pomaga w uzyskaniu zezwoleń na pobyt czasowy na podstawie różnych celów, takich jak:

• praca: Od 1 czerwca 2025 roku wszystkie wnioski dotyczące zatrudniania cudzoziemców, w tym wnioski o zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy, są składane wyłącznie drogą elektroniczną. Laut wspiera w prawidłowym wypełnieniu wszystkich wymaganych formularzy, w tym nowego załącznika nr 1 do wniosku, którego wypełnienie należy do pracodawcy, oraz w przygotowaniu niezbędnej dokumentacji, takiej jak umowa o pracę, potwierdzenie posiadania wystarczających środków finansowych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Warto pamiętać: Rozszerzono katalog przesłanek odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zezwoleń na pobyt czasowy i pracę – cudzoziemcy na wizach turystycznych lub wizytach u rodziny/przyjaciół wydanych przez inne państwa Schengen nie mogą ubiegać się o to zezwolenie.

• nauka: Studenci, którzy posiadają ważną wizę lub kartę pobytu wydaną na studia, mogą pracować bez dodatkowych zezwoleń. Niemniej jednak, nowe przepisy od 1 czerwca 2025 r. zaostrzają zasady dotyczące uzyskiwania wiz krajowych w celu studiowania, wymagając m.in. przedstawienia dokumentów poświadczających wykształcenie uznane przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA) oraz wykazania znajomości języka wykładowego na poziomie B2. Laut doradza studentom w procesie aplikacji, a także oferuje kursy językowe, które pomagają spełnić te wymogi.
• prowadzenie działalności gospodarczej: Pomagamy w zebraniu dokumentacji potwierdzającej stabilność i rentowność prowadzonej działalności. Ważne: Na takich samych zasadach jak obywatele polscy, działalność gospodarczą mogą prowadzić cudzoziemcy z UE, EOG, Szwajcarii, USA i Ukrainy (z PESEL). Pozostali mogą prowadzić działalność wyłącznie w formie spółek kapitałowych i muszą udokumentować stabilność ekonomiczną firmy (np. odpowiedni dochód lub zatrudnienie określonej liczby polskich pracowników lub cudzoziemców uprawnionych do pracy na tych samych zasadach).
• połączenie z rodziną: Wspieramy w legalizacji pobytu członków rodziny, w tym z uwzględnieniem zmian dotyczących mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE.
• inne okoliczności: Doradzamy w mniej typowych przypadkach uzasadniających pobyt w Polsce. Ustawa o cudzoziemcach przewiduje wiele specyficznych sytuacji, które nie pasują do typowych kategorii, takich jak praca czy studia. Oto kilka przykładów:
  • Prowadzenie badań naukowych: Cudzoziemiec, który zamierza prowadzić badania lub brać udział w projektach badawczych w polskiej jednostce naukowej.
  • Posiadanie Niebieskiej Karty UE: Zezwolenie to dotyczy cudzoziemców, którzy są wysokiej klasy specjalistami, przyjeżdżającymi do Polski w celu wykonywania pracy wymagającej wysokich kwalifikacji.
  • Pobyt ze względów rodzinnych: Na przykład, gdy cudzoziemiec jest członkiem rodziny (niekoniecznie małżonkiem) obywatela Polski lub innego cudzoziemca, który ma już zezwolenie na pobyt.
  • Posiadanie Karty Polaka: Osoby posiadające ten dokument mogą ubiegać się o pobyt czasowy na jego podstawie.
  • Praktyki i wolontariat: Cudzoziemcy, którzy chcą odbyć praktyki zawodowe w firmie lub uczestniczyć w programie wolontariatu.
  • Okoliczności wymagające przedłużenia pobytu: Sytuacje, w których cudzoziemiec nie może opuścić Polski ze względu na ważne okoliczności, takie jak leczenie, sytuacja osobista lub katastrofa naturalna. Warto pamiętać, że każdy z tych przypadków wymaga złożenia odpowiedniej dokumentacji, która w przekonujący sposób uzasadni cel pobytu. Należy jednak zaznaczyć, że wymienione ważne okoliczności są podstawą wyłącznie do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy, a nie zezwolenia na pobyt stały czy rezydenta długoterminowego.

Laut gwarantuje kompletność wniosków i dokumentów, co jest kluczowe dla sprawnego przebiegu procedury.

2. Zezwolenie na pobyt stały (karta pobytu stałego)

Dla cudzoziemców, którzy zamierzają osiedlić się w Polsce na stałe, Laut oferuje wsparcie w uzyskaniu zezwolenia na pobyt stały. Jest to rozwiązanie dla osób o polskim pochodzeniu, posiadaczy Karty Polaka, małżonków obywateli polskich oraz w innych ściśle określonych przypadkach.

Inne „ściśle określone przypadki” w kontekście zezwolenia na pobyt stały obejmują:

• Dziecko obywatela polskiego: Jeśli jesteś dzieckiem obywatela polskiego i pozostajesz pod jego władzą rodzicielską.
• Dziecko cudzoziemca z pobytem stałym lub rezydenta UE: Jeśli jeden z Twoich rodziców ma już zezwolenie na pobyt stały lub rezydenta długoterminowego UE w Polsce, a Ty pozostajesz pod jego władzą rodzicielską.
• Ofiary handlu ludźmi: Osoby, które są ofiarami handlu ludźmi i spełniają określone kryteria, mogą ubiegać się o pobyt stały. Kryteria te obejmują:
  • Wcześniejszy pobyt na zezwoleniu dla ofiar handlu ludźmi: Cudzoziemiec musi przebywać w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego specjalnie dla ofiar handlu ludźmi.
  • Współpraca z organami ścigania: Musi aktywnie współpracować z polskimi organami ścigania (prokuratura, policja) w sprawie przeciwko sprawcom przestępstwa.
  • Zerwanie kontaktów ze sprawcami: Musi całkowicie zerwać wszelkie kontakty z osobami podejrzanymi o dokonanie przestępstwa, którego był ofiarą.
  • Uzasadnione obawy o powrót: Powrót do kraju pochodzenia musiałby wiązać się z uzasadnionymi i realnymi obawami o zagrożenie dla życia lub wolności.
• Status uchodźcy lub ochrona uzupełniająca: Osoby, które w Polsce otrzymały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, po upływie 5 lat od daty uzyskania statusu mogą ubiegać się o pobyt stały. W ten okres wlicza się również czas trwania postępowania o nadanie statusu.

W przypadku małżonków obywateli polskich, aby ubiegać się o to zezwolenie, konieczne jest spełnienie następujących warunków czasowych:

• Małżeństwo trwające co najmniej 3 lata: Cudzoziemiec musi pozostawać w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku.
• Nieprzerwany pobyt przez 2 lata: Cudzoziemiec musi przebywać nieprzerwanie na terytorium Polski przez okres co najmniej 2 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Ten pobyt musi być na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego z tytułu małżeństwa z obywatelem polskim lub na podstawie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Innymi słowy, cudzoziemiec, aby ubiegać się o pobyt stały na podstawie małżeństwa z obywatelem polskim, musi najpierw przebywać legalnie i nieprzerwanie w Polsce przez co najmniej dwa lata na podstawie odpowiedniego zezwolenia na pobyt czasowy. Odpowiednim zezwoleniem w tym przypadku jest takie, które zostało wydane ze względu na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Małżeństwo musi trwać co najmniej trzy lata w momencie składania wniosku.

Ważne: Udokumentowana znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1 nie jest wymagana przy ubieganiu się o zezwolenie na pobyt stały. Nasza pomoc dotyczy udokumentowania wszystkich niezbędnych kryteriów.

3. Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE (karta pobytu rezydenta długoterminowego UE)

To prestiżowe zezwolenie jest dostępne dla cudzoziemców, którzy legalnie i nieprzerwanie przebywali w Polsce przez co najmniej 5 lat.

Uwaga: Karta Polaka nie jest podstawą do ubiegania się o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wymaga ono udokumentowania 5-letniego legalnego i nieprzerwanego pobytu, stabilnego dochodu i znajomości języka polskiego.

Warunek nieprzerwanego pobytu oznacza, że w tym okresie:

• żadna pojedyncza nieobecność na terytorium Polski nie przekroczyła 6 miesięcy.
• łączna suma nieobecności nie przekroczyła 10 miesięcy w ciągu ostatnich 5 lat.

Istnieją jednak wyjątki, np. w przypadku podróży służbowych. Przy obliczaniu 5-letniego okresu bierze się pod uwagę również połowę czasu spędzonego na pobycie w celach naukowych lub w ramach zezwolenia na pobyt czasowy dla studentów. Wymaga ono udokumentowania stabilnego i regularnego źródła dochodu, ubezpieczenia zdrowotnego oraz znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1.

• Wymóg dokumentacji finansowej i ubezpieczeniowej: Dla zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wymagane jest udokumentowanie stabilnego i regularnego źródła dochodu oraz posiadania ubezpieczenia zdrowotnego za ostatnie 3 lata bezpośrednio przed złożeniem wniosku.
• Ważne informacje dotyczące sposobu liczenia okresu pobytu: Pobyt na podstawie studiów, badań naukowych, staży podyplomowych i programów UE (np. Erasmus+) wlicza się do wymaganego okresu 5 lat tylko w połowie. Natomiast pobyt z tytułu wykonywania pracy (w tym w ramach Niebieskiej Karty UE) wlicza się w całości. Pobyt na podstawie delegowania pracownika przez pracodawcę zagranicznego nie wlicza się do wymaganego okresu.

Od 1 lipca 2025 r. świadectwa ukończenia szkół policealnych nie będą już uznawane za dowód znajomości języka polskiego w tych postępowaniach. Poniżej przedstawiamy szczegółowe dane dotyczące dokumentów uznawanych za poświadczenie znajomości języka polskiego na poziomie B1 (od 1 lipca 2025 r.):

• Państwowy Certyfikat Znajomości Języka Polskiego: wydany przez Państwową Komisję Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego, potwierdzający znajomość języka na poziomie co najmniej B1. Jest to jedyny państwowy dokument poświadczający znajomość języka polskiego, wymagany dla rezydentury i obywatelstwa. Czas oczekiwania na certyfikat wynosi do 6 miesięcy.
• Dyplom ukończenia studiów wyższych w RP: wydany przez uczelnię w Polsce, poświadczający ukończenie szkoły lub uczelni z wykładowym językiem polskim. Należy pamiętać, że od 1 lipca 2025 r. wyłączone są świadectwa ukończenia szkół policealnych.
• Dyplom ukończenia studiów wyższych za granicą: wydany przez uczelnię za granicą, odpowiadający polskiej szkole lub uczelni, gdzie językiem wykładowym był polski.
• Certyfikaty instytucji międzynarodowych: wydane przez European Consortium for the Certificate of Attainment in Modern Languages (ECL), telc GmbH, WBT Weiterbildungs-Testsysteme GmbH (TELC) na poziomie co najmniej B1, uznawane zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego Rady Europy.
• Zaświadczenie o uprawnieniach tłumacza przysięgłego: wydane przez Ministra Sprawiedliwości, które jest świadectwem nabycia uprawnień lub zaświadczeniem o wpisie na listę tłumaczy przysięgłych.
• Zaświadczenie uczelni: wydane przez uczelnię, poświadczające zaliczenie zajęć z języka polskiego jako obcego lub ukończenie innej formy kształcenia. Uczelnia musi być zatwierdzona lub nie podlegać obowiązkowi zatwierdzenia i nie mieć zakazu przyjmowania cudzoziemców.

Laut szczegółowo weryfikuje wszystkie dokumenty, minimalizując ryzyko odrzucenia wniosku.

Warunki uzyskania zezwolenia

Prawo do ubiegania się o legalizację pobytu mają cudzoziemcy, którzy spełniają określone kryteria, zależne od podstawy, na jakiej składają wniosek. Do najczęstszych warunków należą:

• Uzasadniony cel pobytu: Wniosek musi być złożony na podstawie konkretnego, udokumentowanego celu, np. zatrudnienie (na podstawie zezwolenia na pracę), studia, działalność gospodarcza, połączenie z rodziną.
• Prowadzenie działalności gospodarczej: Cudzoziemcy z UE, EOG, Szwajcarii, USA i Ukrainy (z PESEL) mogą prowadzić działalność na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Pozostali mogą prowadzić ją wyłącznie w formie spółek kapitałowych. Aby uzyskać zezwolenie na pobyt czasowy z tego tytułu, firma musi wykazać się stabilnością ekonomiczną.
• Stabilne źródło dochodu: Należy wykazać posiadanie wystarczających środków finansowych na utrzymanie siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu, bez konieczności korzystania z pomocy społecznej.
• Ubezpieczenie zdrowotne: Posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego, które obejmuje koszty leczenia na terenie Polski. Może to być publiczne ubezpieczenie (w ramach ZUS) lub prywatne.
• Miejsce zamieszkania: Musisz mieć zapewnione miejsce zamieszkania na terenie Polski.

Procedura ubiegania się o legalizację pobytu

Proces uzyskania zezwolenia na pobyt to procedura administracyjna, która wymaga przestrzegania określonych kroków i terminów.

1. Przygotowanie i złożenie wniosku: Wniosek składa się we właściwym urzędzie wojewódzkim w miejscu zamieszkania cudzoziemca. Wniosek musi być złożony osobiście, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu w Polsce. Do wniosku należy dołączyć kompletny zestaw dokumentów, w tym wypełniony formularz, aktualne zdjęcia biometryczne i kopie paszportu.
2. Pobranie odcisków palców: Podczas składania wniosku lub po wezwaniu przez urząd, cudzoziemiec jest zobowiązany do złożenia odcisków linii papilarnych. Jest to warunek konieczny do wydania karty pobytu.
3. Postępowanie administracyjne: Po złożeniu wniosku, urząd wszczyna postępowanie, w trakcie którego może wezwać do uzupełnienia brakujących dokumentów, przedstawienia dodatkowych wyjaśnień lub osobistego stawienia się.
4. Decyzja i odbiór karty: Po zakończeniu postępowania wojewoda wydaje decyzję o udzieleniu lub odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt. W przypadku decyzji pozytywnej, cudzoziemiec jest informowany o możliwości odbioru karty pobytu, po wcześniejszym uiszczeniu opłaty.

Nasze wsparcie obejmuje każdy z tych etapów: od skompletowania dokumentacji, przez monitorowanie statusu sprawy, aż po pomoc w komunikacji z urzędem.

Wymagane dokumenty

Kompletny i prawidłowo przygotowany wniosek znacząco przyspiesza proces. W zależności od podstawy ubiegania się o pobyt, lista dokumentów może się różnić, jednak podstawowy zestaw zawsze obejmuje:

• Formularz wniosku: Dwa egzemplarze wypełnionego formularza wniosku o zezwolenie na pobyt.
• Zdjęcia: Cztery aktualne, kolorowe fotografie biometryczne, zgodne z oficjalnymi wymaganiami dotyczącymi zdjęć do dokumentów.
• Kopia paszportu: Kserokopie wszystkich stron ważnego paszportu lub innego dokumentu podróży, zawierających stemple i adnotacje.
• Dokumenty potwierdzające cel pobytu:
  • Praca: Zaświadczenie od pracodawcy o zatrudnieniu, umowa o pracę, informacja starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy (jeśli wymagane).
  • Studia: Zaświadczenie z uczelni o przyjęciu na studia lub ich kontynuacji.
  • Małżeństwo z obywatelem RP: Odpis aktu małżeństwa, kopia dowodu osobistego małżonka.
• Dowód posiadania środków finansowych: Aktualny wyciąg z konta bankowego, zaświadczenie o zarobkach, umowa najmu itp.
• Dowód ubezpieczenia zdrowotnego: Polisa ubezpieczeniowa, kopia zgłoszenia do ubezpieczenia ZUS (formularz ZUA) lub inny dokument potwierdzający posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego.
• Potwierdzenie opłaty skarbowej: Dowód uiszczenia opłaty za rozpatrzenie wniosku.

Laut zapewnia wsparcie w skompletowaniu i weryfikacji wszystkich niezbędnych dokumentów, aby Twój wniosek był kompletny i poprawnie złożony od samego początku, co minimalizuje ryzyko wezwań do uzupełnień i opóźnień.